Integraal onderzoek wachtsluis De Blaffert in Ossendrecht

Integraal onderzoek historische wachtsluis De Blaffert

In Ossendrecht, een plaats in de gemeente Woensdrecht, bevindt zich een historische gemetselde wachtsluis: De Blaffert. Dit 19e eeuwse kunstwerk maakt deel uit van de voormalige waterhuishoudkundige infrastructuur van de Vijdtpolder en vormt een waardevol voorbeeld van historisch waterbouwkundig vakmanschap.

Gezien de leeftijd van de sluis is nader onderzoek gewenst naar de huidige bouwkundige en constructieve staat. In opdracht van de gemeente voert Nebest een integraal onderzoek uit, zodat een compleet beeld wordt verkregen van de conditie en het functioneren van de historische wachtsluis.

Van inspectie tot herberekening

Om tot een goed onderbouwd beeld te komen, combineren we diverse onderzoeksmethoden. We startten met een uitgebreid dossieronderzoek naar beschikbare ontwerp en constructiestukken en eerdere inspectierapporten. Aansluitend voerden we een visuele toestandsinspectie uit, waarbij de sluis zowel vanaf het water als vanaf de constructie zelf is beoordeeld.

Daarnaast hebben we constructieve afmetingen ingemeten en monsters genomen van baksteen en metselmortel, die in het Nebest Laboratorium zijn onderzocht. Waar nodig worden aanvullende onderzoeken uitgevoerd, zoals kernboringen of onderzoek aan historisch beton. De resultaten van deze inspecties vormen de basis voor een constructieve schouw en verificatieberekening van de bovenbouw volgens de geldende normen en richtlijnen voor bestaande constructies.

Op basis van alle bevindingen stellen we een integraal advies op, inclusief herstel en onderhoudsmaatregelen. Daarbij stellen we ook een budgetraming op volgens de SSK systematiek, zodat de gemeente beschikt over een realistisch en onderbouwd handelingsperspectief.

Technische veiligheid en historische waarde

Een belangrijk uitgangspunt binnen dit project is het zorgvuldig afwegen van technische en cultuurhistorische aspecten. De wachtsluis maakt deel uit van een zeldzaam en grotendeels intact spuicomplex, met een gemetselde dubbele duikersluis op houten paalfundering.

Door technische analyses te combineren met inzicht in de historische opbouw en materialisering van het kunstwerk, ontstaat een goed onderbouwde basis voor herstelmaatregelen. Deze kunnen daardoor niet alleen constructief verantwoord worden gekozen, maar sluiten ook aan bij het oorspronkelijke karakter en de duurzaamheid van het object. Bij eventuele restauratie is compatibiliteit van baksteen en metselmortel hierbij dan ook van groot belang.

Historische details met een verhaal

De wachtsluis bevat diverse bijzondere details die het verhaal van het kunstwerk tastbaar maken. In de frontmuren zijn vier hardstenen sluitstenen opgenomen, die niet alleen functioneel zijn maar ook als dateringsstenen dienen en het jaartal 1860 dragen.

In historische bronnen wordt daarnaast gesproken over een ‘blaffersluis’: een sluisje dat door waterstanden vanzelf opent en sluit. Een treffende verwijzing naar een ingenieus 19e eeuws ontwerp, waarin waterbeheer, techniek en landschap op slimme wijze samenkomen.

Duurzame instandhouding van monumentaal erfgoed

Monumentaal erfgoed vormt een waardevol onderdeel van onze cultuur en geschiedenis, en verdient daarom zorgvuldige instandhouding. Het onderhouden van deze bouwkundige en infrastructurele constructies vraagt om bijzondere aandacht en expertise. Tijdens de kennissessie Duurzame instandhouding van monumentaal erfgoed op donderdag 4 juni belichten we de risico’s en aandachtspunten bij instandhouding van monumentaal erfgoed én vertellen we meer over het onderzoek aan deze historische wachtsluis. Deelname aan deze kennissessie is kosteloos.