Bodeminjectie onder de Roertunnel: beproefde techniek voor een uniek probleem

De Roertunnel in de A73 bij Roermond behoort met een lengte van 2.450 meter tot de langste landtunnels voor autoverkeer van Nederland. Na ingebruikname van de Roertunnel zijn op korte afstand van de tunnel woningen gebouwd. Bewoners van verschillende woningen ervaren geluidsoverlast wanneer zwaar verkeer door de tunnel rijdt. In opdracht van Rijkswaterstaat onderzoekt Nebest hoe deze geluids- en trillingshinder kan worden verminderd door middel van injectietechnieken.

Kleine bewegingen, merkbare gevolgen

De Roertunnel bestaat grotendeels uit in het werk gestorte betonnen tunnelmoten. De overgangen tussen deze moten zijn uitgevoerd met een zogenaamde mes-groefverbinding. Door temperatuurverschillen en verkeersbelasting kunnen de tunneldelen licht ten opzichte van elkaar bewegen.

Met name in de winter ontstaat meer ruimte tussen de tunnelmoten doordat de betonconstructie bij lagere temperaturen krimpt. Wanneer zwaar verkeer passeert, buigt de tunnelvloer enigszins door. Daardoor kunnen de tunneldelen bij de voegen ten opzichte van elkaar bewegen en als het ware ‘klapperen’. Dit veroorzaakt trillingen in de ondergrond, die in nabijgelegen woningen hoorbaar kunnen zijn.

Twee mogelijke oplossingsrichtingen

Rijkswaterstaat liet eerst inventariseren welke maatregelen het klapperen van de voegen mogelijk konden tegengaan. Uit onderzoek van Movares bleek dat de toepassing van injectietechnieken één van de meest kansrijke maatregelen was. Binnen deze maatregel kwamen twee oplossingsrichtingen naar voren: het injecteren van de ruimte in de voeg met een blijvend flexibel materiaal, of het stabiliseren van de ondergrond onder de tunnelvloer door middel van bodeminjecties.

Om beide mogelijkheden verder te onderzoeken, werken we in verschillende fasen. Tijdens het vooronderzoek bekeken onze specialisten of de voegen geschikt waren voor een voeginjectie. Daarbij was het belangrijk om te bepalen hoeveel de voegen gedurende het jaar openen en sluiten. Als een geïnjecteerde voeg door temperatuurwerking volledig sluit, kan het injectiemateriaal namelijk worden samengedrukt en beschadigd raken.

Daarnaast onderzochten we de samenstelling van het grondpakket tot twee meter onder de tunnelvloer om vast te stellen of de bodem geschikt was voor bodeminjectie. Cauberg-Huygen onderzocht ondertussen het trillingsniveau bij de mootvoegen in de tunnel en in drie woningen naast de tunnel. Op basis van deze metingen en de grondwaterdruk onder de tunnelvloer zijn de onderzoekslocaties bepaald.

In februari 2025 volgde een eerste proef, waarbij een voeg met gel werd geïnjecteerd. Ondanks dat dit resulteerde in een aanzienlijke vermindering van trillingen, was het effect in geluidshinder onvoldoende merkbaar voor omwonenden. Daarom verschoof de aandacht naar de tweede oplossingsrichting: niet de voeg zelf injecteren, maar de bodem onder de tunnelvloer verstevigen.

Niet de voeg, maar de bodem injecteren

Eind september 2026 werd de volgende onderzoeksfase uitgevoerd. Onder drie opeenvolgende voegen in beide tunnelbuizen is injectiemateriaal in de bodem onder de tunnelvloer aangebracht. Voor de uitvoering werken we samen met SealteQ.

De bodeminjectie is vooral gericht op de ondergrond direct onder de mootvoegen. Door de bodem op deze locaties te verstevigen, moet de tunnelvloer minder doorbuigen. Hierdoor wordt het onderlinge doorbuigingsverschil tussen de vloerhelften aan weerszijden van de voeg kleiner, waardoor het klapperen van de voeg kan worden tegengegaan.

Hoewel bodeminjecties vaker worden uitgevoerd om constructies te stabiliseren, is deze techniek nog niet eerder toegepast om hinder van laagfrequent geluid en trillingen te verminderen. Een beproefde techniek krijgt in de Roertunnel daarmee een nieuwe en unieke toepassing.

Een zorgvuldig gekozen uitvoeringsmoment

De keuze voor het uitvoeringsmoment was daarbij niet toevallig. Aan het einde van de zomer zijn de tunneldelen door opwarming het sterkst tegen elkaar aangedrukt. Daardoor is de kans kleiner dat drukvast injectiemateriaal tijdens de uitvoering in de voegen terechtkomt.

Als dit materiaal in de winter in een geopende voeg zou lopen, kan het tijdens het uitzetten van de constructie in de zomer tot grote druk in de tunnelconstructie leiden. Dat brengt een risico op schade met zich mee. Het juiste uitvoeringsmoment was daarom een belangrijk onderdeel van de aanpak.

Meten wat het effect is

Omdat bodeminjectie nog niet eerder voor dit specifieke doel is ingezet, wordt het effect van de maatregel uitgebreid gemonitord. Een betrouwbare vergelijking is pas mogelijk wanneer de tunnelconstructie in de winter voldoende is afgekoeld en gekrompen. De voegen staan dan verder open en de trillingen zijn beter meetbaar.

Voorafgaand aan de injectie zijn trillingsmeters geplaatst en is nabij de onderzoekslocatie een aanvullende nulmeting uitgevoerd. De metingen lopen door tot in het eerste kwartaal van 2027. De resultaten worden onder meer door Cauberg-Huygen vergeleken met eerdere metingen om de effectiviteit van de bodeminjectie te bepalen.

Ook wordt onderzocht of het effect van de voeginjectie uit februari 2025 na twee seizoenen van samendrukken nog aanwezig is. Zo ontstaat meer inzicht in de werking van de mootvoeginjectie op langere termijn.

Van specialistische techniek naar nieuwe toepassing

Dit project laat mooi zien hoe bestaande kennis en technieken kunnen worden ingezet voor een vraagstuk waarvoor geen standaardoplossing klaarligt. Niet de techniek van bodeminjectie zelf is nieuw, maar wel het doel waarvoor de techniek wordt ingezet. De komende periode moet duidelijk worden welk effect de versteviging van de ondergrond heeft op de trillingen en hinder die omwonenden ervaren.

Bekijk onze recente projecten

Meer projecten

Bodeminjectie onder de Roertunnel: beproefde techniek voor een uniek probleem

Roermond

Inspectie historische Binnendieze

’s-Hertogenbosch

Specialistisch onderzoek naar voorspanning van iconische brug op de Faeröer Eilanden

Faeröer Eilanden