Veel historische gebouwen, bruggen en sluizen in Nederland bestaan voor een belangrijk deel uit metselwerk. Restauratietechniek adviseert bij onderhoud van historisch metselwerk.

Toepassing metselwerk

Met name in de historisch-technische en historisch-industriële sector van Nederland kent het metselwerk ook een hoge functionaliteit. Hieronder vallen alle soorten bouwwerken van bouwkundige of civiele aard zoals sluizen, gemalen, stuwen en bruggen, maar ook kerken, molens, woonhuizen, forten, schoorstenen en vuurtorens.

Belangrijke eigenschappen van baksteen

De toepassing van metselwerk, bakstenen bijeengehouden met mortel, is even simpel als geniaal. In het kort zijn de positieve eigenschappen:

  • Bakstenen kunnen honderden jaren in goede staat blijven.
  • Bakstenen weerstaan agressieve inwerking door chemicaliën en stoffen in het milieu.
  • Goede thermische isolatie door de aanwezige poriënstructuur.
  • Goed te transporteren en verwerken door geringe afmetingen.
  • Door een lage thermische uitzetting is dilateren op grote afstanden mogelijk.

Onderhoud van metselwerk

Ondanks goede materiaaleigenschappen van bakstenen heeft met name historisch baksteen- en natuursteenmetselwerk regelmatig onderhoud nodig. De keuze voor het materiaal en techniek van de uitvoering lijken eenvoudig maar vragen specialistische kennis en vakmanschap. Hierbij is het van groot belang dat kennis en ervaring bij de instandhouding van historisch metselwerk op een goed gestructureerde wijze wordt ingezet.

In het verleden, toen vooral met kalkgebonden mortels werd gemetseld, was de techniek van het bouwen gelijk aan restauratietechniek voor herstel van historische gebouwen. De benodigde kennis en vakmanschap waren bij de meeste aannemers aanwezig. Dat was zeker voor metselwerk het geval. In de huidige tijd waarin met cementgebonden mortels wordt gewerkt is dat volledig veranderd. De metselaar die met de huidige cementgebonden mortels werkt heeft meestal geen kennis van de juiste mortelrecepten met kalk als bindmiddel. De verwerking van kalkgebonden mortels is tevens anders dan die van een cementgebonden mortel. Een keuze voor de juiste restauratieaannemer met kennis en ervaring in de uitvoering van restauratietechniek is daarom van groot belang.

Het verschil tussen traditionele bouw en nieuwbouw is tegenwoordig groot. Het accent ligt nu op snelle productie, de aannemer wil ‘meters maken’. Hierdoor heeft de kwaliteit van het voegwerk vaak niet de gewenste esthetische uitstraling van metselwerk meer. Schadebeelden als uitspoelen van bindmiddel, vorstschade en zoutschade veroorzaakt door minder goede kwaliteit van het voegwerk zijn het gevolg.

De juiste materiaalkeuze en wijze van uitvoering spelen dan ook een belangrijke rol bij metselwerkonderhoud. Ook architectonisch bestaat een groot verschil tussen historische en moderne gebouwen. Daarbij gaat het herstel van een historisch gebouw vaak hand in hand met het verhogen van de functionaliteit, het prestatieniveau of een uitbreiding.

Advies restauratietechniek

Wij adviseren in en begeleiden restauratieprocessen van monumentale en historische bouwwerken in samenwerking met eigenaar, monumentbeheerder, aannemer en - indien sprake is van een subsidieregeling - de subsidie verlenende instantie. Hierbij hoort bijvoorbeeld het reinigen, in stand houden en onderhouden van (massief) historisch metselwerk, de sanering van vochtproblemen en zoutbelasting of het verwijderen van restauratieschade door ondeskundig materiaalgebruik of uitvoeringswijze. In samenwerking met ons eigen materialenlaboratorium kunnen van bestaand metselwerk, door onderzoek, de materiaaleigenschappen onderzocht worden:

  • Mortelsamenstelling                                              
  • Korrelverdeling
  • Vochtgehalte                                                              
  • Wateropname
  • Onderzoek zouten                                                
  • Druksterkte

Contractvoorbereiding en uitvoeringsbegeleiding

Ook voor de contractvoorbereiding van onderhoud aan monumentale bouwwerken kunnen wij u met onze adviseurs van productgroep Infra in nauwe samenwerking met het team van restauratietechniek ondersteunen. In de uitvoeringsfase hebben wij voor u met onderhoud aan monumenten ervaren toezichthouders en directievoerders binnen de productgroep Projectmanagement.