11 maart 2021

Chloor en beton zijn geen vrienden van elkaar. Wapeningscorrosie als gevolg van indringing van chloriden in beton zorgt voor afgedrukte stukken beton en steeds verder gaande schades. Zeker bij oudere zwembaden vormen beschadigingen aan de afwerklaag het grootste risico ten aanzien van de duurzaamheid van de zwembadbak. In oudere baden is deze beschermende afwerklaag vaak nog uitgevoerd met tegelwerk. Dat tegelwerk ziet er heel alledaags uit, maar wist je dat je met heel andere zaken rekening moet houden bij het aanbrengen van zwembadtegels dan bij gewoon huis-, tuin- en keukentegelwerk?

zwembad chloride rvs schade gebrek vetonvloer thermische vervorming

Gediplomeerde inspecteurs

Om aantasting te voorkomen, is het belangrijk om het betonoppervlak te blijven beschermen tegen chloorhoudend zwemwater. Bij oudere baden speelt dit een nog grotere rol door de vaak zeer lage betondekkingen op de wape­ning. De tegelvloer en de gecoate wanden moeten daarom in zeer goede technische staat worden gehouden. Tijdige controle kan een hoop ellende besparen. Daar is echter wel een zwemdiploma voor nodig; als inspecteur moet je namelijk wel even kopje onder.


Mozaïek

Een veel voorkomende oorzaak van schade aan vloertegels in zwembaden is het ontbreken van ruimte voor het tegelwerk om uit te kunnen zetten. Indien het vloertegelwerk strak is opgesloten  tussen de opgaande wanden van de zwembadbak, kan de tegelvloer loskomen en gaan opbollen als gevolg van thermische werking. Er worden dan trekspanningen tussen de tegels en de ondergrond veroorzaakt, die zodanig kunnen oplopen, dat deze krachten niet meer door de tegellijm kunnen worden overgebracht. Het uiteindelijke gevolg; een mozaïek van losse tegels en scherven op de bodem van je zwembad. Daar wil je basisschoolleerlingen echt geen zwemles in geven. De watervaste pleisters om de vele snij- en schaafwonden te beplakken zouden niet aan te slepen zijn.

Tegelwijsheid

Ook uitdrogingskrimp van de betonvloer, en/of thermische vervorming van het beton door opwarming, veroorzaken spanningen in een tegelvloer. Tegels en beton vervormen namelijk niet volledig op gelijke wijze. Daarbij geldt dat de tegellijm in een zwembad grotere en andere belastingen ondergaat dan tegellijm in ‘droge’ binnensituaties. Zaken waar rekening mee gehouden moet worden, zijn onder andere:

  • De waterkolom op de bodem van het bad die een aanzienlijke verticale druk op de tegels en de lijm veroorzaakt.
  • De uitdrogingskrimp van de betonvloer vlak na het tegelen (een nieuwbouw aandachtspunt).
  • De verschillende thermische vervor­ming van beton en tegels na vullen en verwarmen van het zwemwater.
  • De veranderende waterdruk achter en onder de vloertegels bij leeglopen van het bad.

Een tegellijm die voor deze specifieke situatie geschikt is, en ook nog op de juiste wijze is aangebracht, bepaalt dus in hoge mate de duurzaamheid (en veilige bruikbaarheid) van je zwembad.

Spetter, pieter, pater…

Een oplossing in bestaande situaties, waar al schades aan de tegelvloer aanwezig zijn ten gevolge van spanningen, kan het inzagen van de naad tussen vloer en wand zijn om dilatatieruimte te creëren. De kans is daarbij echter ook aanwezig dat de slechte hechting van de vloertegels de horizontale verplaatsing helemaal niet aan kunnen en dat er alsnog tegels loskomen. Een goede voorbereiding door materiaalkundig onderzoek naar de wijze van hechting van de vloertegels aan de ondergrond evenals de controle op indringing van chloriden in het beton, zijn een pre voordat men een zwembad gaat renoveren. Ook al betekent dat laatste dat de inspecteur met flippers aan en een duikbril op (maar zonder roze opblaaseenhoorn) het onderzoek moet uitvoeren.

Lesly Ignatius

Fotoalbum