25 februari 2021

Na een koude winter met sneeuw en vorst komt er toch een moment waarop de temperaturen geleidelijk omhoog gaan. De lente dient zich aan!

Lente beton betontechnologie toeslagmateriaal

We kennen het beeld allemaal wel. Opeens zie je wat schuchtere krokusjes door de sneeuwresten steken en weten we dat de lente aanstaande is. Met het verdwijnen van de sneeuw en ijsresten wordt ook zichtbaar of het winterse weer schade heeft veroorzaakt, zoals lekkage door het smelten van stuifsneeuw onder de dakpannen of een gesprongen waterleiding door vorst.

Beton is toch onverwoestbaar?

Zelfs beton kan schade oplopen door winterse omstandigheden en dan met name door vorst. Denk hierbij aan betonnen verhardingen zoals wegen, parkeerplaatsen et cetera waar in het kader van gladheidbestrijding bovendien met zout gestrooid (gegooid!) wordt. Vorstschade aan beton is te herkennen aan het afschilferen van het huidje van enkele millimeters waardoor het dieper gelegen toeslagmateriaal zichtbaar wordt. Door het verdwijnen van dit huidje wordt het beton bovendien nog toegankelijker voor water wat voor een progressief schadebeeld kan zorgen in toekomstige winters.

Hoe komt dat dan?

Als water bevriest zet het 9% (v/v) uit. Als deze uitzetting vrij kan plaatsvinden is er niets aan de hand. Beton bestaat uit harde dichte toeslagmaterialen (zand en grind) en cementsteen. Cementsteen bevat echter, in tegenstelling tot het toeslagmateriaal, (capillaire) poriën. Deze capillaire poriën in het cementsteen kunnen deels of volledig verzadigd zijn met water. Bij vorst bevriest het water in die capillaire poriën aan het oppervlak het eerst en sluit daarbij het nog niet bevroren water dieper in deze poriën af. Bij aanhoudende vorst zal dit vorstfront zich dieper in het beton verplaatsen waardoor het nog niet bevroren water steeds meer onder druk komt te staan. Dit leidt tot spanningen in het omringende cementsteen dat hiertegen uiteindelijk niet bestand is en bezwijkt met als gevolg schade aan het beton. Strooien met dooizouten als gladheidbestrijding is een extra belasting, want hierdoor smelt weliswaar het ijs en de sneeuw maar de benodigde warmte hiervoor wordt onttrokken aan het onderliggende beton wat leidt tot een extra temperatuurschok. Bovendien werken dooizouten hygroscopisch en trekken water aan wat waterverzadiging van het beton in de hand werkt. Tenslotte kan concentratieverschil van zout in het poriewater leiden tot osmotische druk in het beton.

Kan ik dat voorkomen?

Het ontstaan van vorstschade is goed te voorkomen als de juiste keuzes worden gemaakt. Deze keuzes betreffen zowel het ontwerp van de constructie, denk aan factoren zoals afschot, de keuze voor de toe te passen betonsamenstelling en correct en voldoende nabehandeling. De afdeling Betontechnologie kan u hierbij adviseren.

Mocht er toch schade zijn ontstaan dan kunt u bij Nebest terecht voor een schadeanalyse en een duurzaam reparatieadvies.

Jaap van Eldik

Fotoalbum