21 januari 2021

Diep onder de grond zijn antwoorden te vinden die op geen andere wijze boven water zijn te halen dan door te graven. Ouderwets handwerk is sowieso onvermijdelijk bij het uitvoeren van onderzoek naar de technische staat van funderingen. Putten graven, putten stutten, pompen, kabels en leidingen omhoog houden, puin verwijderen en dan houtmonsters nemen van oude houten funderingspalen. Dat is wat er in grote lijnen buiten moet gebeuren om een beeld te krijgen van het oude funderingshout. Ondanks dat het vaak een zware (en vuile) klus is, halen onze funderingsspecialisten daar hun neus niet voor op. Integendeel, met frisse moed duiken deze mollen, elke dag weer, de putten in om te gaan waar nog niemand hen voorging.

funderingsonderzoek grondwater paalkop onderzoek put

Monsters boren

Eenvoudig inspecteren is het niet. Heel veel dieper dan noodzakelijk wordt de put meestal niet gemaakt waardoor de paalkop slechts voor een klein deel boven de putbodem uitsteekt. Om de staat van het paalhout zo veel mogelijk in het boormonster te laten terugkomen, wordt er bovendien niet elektrisch maar met de hand uitgeboord. Een jeugdig lijf en spierballen zijn hierbij dus een pre. Risicoloos is dit werk ook niet. Hoe dieper men moet graven om de paalkoppen te kunnen inspecteren (soms tot wel 4,5 m diep) hoe groter het risico op instorten van de putwanden wordt. Nodeloos te zeggen dat je niet onder in de put wil zitten met je houtboor als de putwanden niet stabiel zijn. We graven wel kuilen voor anderen maar willen daar zelf niet in vallen.


Water wegpompen

Ook grondwater vormt bij funderingsonderzoek een hindernis. Op veel locaties in ons land bevindt het grondwater zich maar enkele scheppen onder het maaiveld. Onder de grondwaterstand (op de tast) een inspectie uitvoeren is onbetrouwbaar. Vandaar dus dat wegpompen van het grondwater gedurende de funderingsinspectie echt een noodzaak is. Maar wat als er geen straatkolken in de buurt zijn? Soms moeten de oude kelders van een te onderzoeken pand dan maar als waterberging dienen. Het is dus niet alleen zwaar lichamelijk werk maar vereist ook nog eens creatief denkwerk.

Vuiligheid verkennen

Voordat je ook maar een schep in de grond zet, moet je ook weten waar je die schep in gaat zetten. Wanneer de grond namelijk vervuild blijkt, moeten er beschermende maatregelen worden getroffen. Maatregelen voor de omgeving maar met name ook voor de mannen en vrouwen die in de put afdalen. Verkennend bodemonderzoek gaat daarom vooraf aan het daadwerkelijke funderingsonderzoek. Hiermee wordt duidelijk hoe vies de grond is, of er vooraf gesaneerd moet worden of dat de inspecteur in een maanpak de put in moet of met standaard PBM’s.

Meten, meten, meten, maar eerst graven

Wat een gedoe, hoor ik je denken. Maar mooi en bevredigend werk is het ook wel weer. Al tref je natuurlijk soms tranentrekkende situaties aan. Locaties waarbij de paalkop jaren achtereen half boven en half onder het grondwater staat, leveren veelal niet veel goeds op. Wanneer zo’n paalkop te ernstig is aangetast, kan het zijn dat de draagkracht onvoldoende wordt geacht voor de constructieve veiligheid van het gebouw dat er boven op staat. Dan moet er helaas funderingsherstel worden uitgevoerd. Maar toch komen we ook palen tegen die 100 jaar geleden met veel menskracht de grond in zijn gebracht en vandaag de dag nog als nieuw in de put staan te stralen. Meten is gewoon nog altijd weten en je komt dit (helaas) alleen te weten door…te graven.

Lesly Ignatius

Fotoalbum