4 juni 2020

Het komt steeds vaker voor dat we betrokken worden bij schades aan relatief recent gemetselde gevels. Waar het bij oudere bouwwerken uit de jaren ‘50, ‘60 en ‘70 vaak mis is met de spouwverankering en de onderlinge hechting, gaat het bij moderne (gemetselde) gevels steeds vaker mis met de gevelopvangconstructies. Omdat het hier vaak woongebouwen betreft, dreigt er in deze situaties dan ook direct gevaar voor bewoners en passanten. Het is natuurlijk echt heel vervelend voor eigenaren van deze relatief jonge gebouwen maar we moeten er, zoals blijkt uit onderstaand voorval, wel alert op zijn.

gemetselde gevels dilataties geveldrager

Aannemer doet aanname

Het is bij deze moderne gevels niet alleen dat de stalen geveldragers onjuist zijn bevestigd of dat er onvoldoende horizontale dilataties zijn gehouden onder de geveldragers. In deze onlangs onderzochte gevels ontbreekt elke vorm van ondersteuning of verankering! Een voorbeeld van ondeugdelijk werk. Blijkbaar was de oplossing voor gevelopvang en/of verankering gewoon te ingewikkeld. De aannemer heeft mogelijk gedacht dat met het opsluiten van het metselwerk tussen betonnen balkonvloeren er wel voldoende druk op het metselwerk werd gecreëerd om alles op zijn plek te houden. Die gedachte over druk klopt wel, de aanname over het op zijn plek houden helaas niet. Thermische vervorming van metselwerk houd je niet tegen.

Verhinderde vervorming

De onderzochte situatie betreft een gemetselde hoekkolom over acht bouwlagen. De kolom is verticaal gedilateerd van het metselwerk van de voorgevel en in deze hoekkolom is per verdieping een staalkolom aangebracht die de bovenliggende balkonvloer opvangt. Op elke verdieping is de achterzijde van de kolom ingeklemd tussen de betonnen balkonvloeren. Aan de voor- en zijkanten ontbreekt echter (over acht bouwlagen!) iedere vorm van verankering, metselwerkopvang of dilatatievoorziening. Het metselwerk is vervolgens als een 25 meter hoog element (onder invloed van zonnewarmte) gaan uitzetten. Omdat de achterzijde van de kolom per bouwlaag is opgesloten en dus niet kan uitzetten, is het verticaal uitzettende metselwerk van de voor- en zijkanten volledig los gaan scheuren van de achterzijde. We hebben scheuren met een breedte van > 10 mm waargenomen. Feitelijk staat er op de hoek van dit moderne gebouw nu een 25 meter hoge losse metselwerk kolom…

Steen des aanstoots

Bewoners hebben aan de bel getrokken bij de beheerder omdat zij zich zorgen maakten. En terecht! Je moet er niet aan denken wat er had kunnen gebeuren. Nu er, na ons gevelonderzoek, tijdelijke maatregelen getroffen gaan worden (tot aan definitief herstel), is het gevaar geweken. Alhoewel…de manier van handelen tijdens de realisatie van deze hoeksteen van het gebouw stelt ons nou niet bepaald gerust over het overige gerealiseerde gevelwerk van dit complex. Het toont nog maar eens aan dat er destijds nog weinig kennis was over de juiste toepassing van geveldragers en dat we daar de komende tijd nog heel veel van gaan merken. Wees daarom alert.

Lesly Ignatius

Fotoalbum