3 april 2020

Na een hevige brand in een vooroorlogse bovenwoning in een oude binnenstad wilden beide buren graag weten wat de staat was van hun woningscheidende wanden. Deze gemetselde muren hadden immers langdurig de brand moeten weerstaan en waren vervolgens behoorlijk nat geworden door het bluswerk. Wat was er nog van over en kan je zo’n muur nog wel vertrouwen? Goede vragen om eens voor te leggen aan een onafhankelijk en specialistisch onderzoeksbureau.

woningbrand brandschade Nebest technische staat

Nebest werd benaderd om de technische staat van deze woningscheidende wanden te duiden. Het doel van dit onder­zoek was het vaststellen of de gemetselde muren, met een oorspronkelijke dikte van 330 mm, ondanks de brandschade gehandhaafd zou kunnen blijven of wellicht volledig opnieuw opgebouwd moesten worden. Het onderzoek zou daarvoor in eerste instantie bestaan uit een visuele inspectie, het afkloppen van de wanden, het uitnemen van kernen voor visuele beoordeling door een materiaalkundige en een chemische analyse van de steen en de mortel in ons materiaalkundig laboratorium.

Na het uitvoeren van de verschillende onderzoeken bleek het volgende; de metselstenen zijn tot een diepte van circa 25 mm gespat als gevolg van verhitting en snelle droging, daarna zijn de stenen door het bluswater versneld weer gekoeld en verzadigd geraakt met water. Door de hoge temperaturen tijdens de brand is de kalk in de mortel behalve gedroogd ook chemisch veranderd. Hierdoor is een poreuze, minder stevige structuur ontstaan. Bovendien is de mortel tijdens de brand heel snel gedroogd en daardoor los gekrompen van de metselsteen. Bij het blussen van de muren is vervolgens weer veel vocht opgenomen waardoor de mortel in volume is toe­genomen. De mortel is hierdoor tot een diepte van circa 50 mm aangetast en verzand. Als gevolg van het bovenstaande zijn de samenhang en hechting van de mortel aan de metselsteen van de wanden tot een diepte van circa 50 mm sterk afgenomen.


Een constructeur dient nu te bepalen of de woningscheidende wanden met een resterende dikte van 280 mm nog voldoende sterkte en stabiliteit kunnen bieden in deze situatie. Nog geen volledig antwoord op de vraag dus maar een gevreesde sloop van de wanden lijkt wel afgewend. Dat moet toch al een geruststelling zijn. Aan de brandzijde kunnen de wanden na afkloppen van alle losse schilfers, uitkrabben van verzandde voegen en het aanbrengen van een stuclaag ook weer gewoon in gebruik genomen worden. De gespatte wand houdt dus vooralsnog nog wel even stand.

Lesly Ignatius